Venlose revue 1989: Huzareslaaj

Verhaallijn als muzikaal prentenboek over bijzonder stukje Venlose historie

In dit derde deel over de historie van de Venlose Revue staat Huzareslaaj uit 1989 centraal. Tijdens de gesprekken met Wiel Vestjens over de eerste twee revues liet de éminence grice van de Venlose cultuur zich al ontvallen dat juist dit stuk hem het meeste aansprak. Dezelfde positieve geluiden zijn te horen bij Fred van den Bogaard en René Oostdam. Zij vertellen in dit deel over hun ervaringen voor, tijdens en na de uitvoeringen van Huzareslaaj. "In tegenstelling tot de eerste twee revues was hier juist sprake van een doorlopend verhaal. Met een kop en een staart. Dat maakte Huzareslaaj juist zo bijzonder."

Stel ôg ens veur uit 1984 had geld gekost. Te veel geld. Daar hoeven we ruim 30 jaar later niet meer over te liegen. De serie uitvoeringen en de bijbehorende kosten bezorgde het toenmalige bestuur weleens slapeloze nachten; juist daarom zou Huzareslaaj in meerdere aspecten soberder moeten. Waren de kosten in 1984 nog opgelopen tot 325.000 gulden, vijf jaar later was de uitgavenpost zeker een ton minder. Soberder betekende in dit geval echter niet minder fraai of succesvol. Integendeel. Decors werden toen niet in Amsterdam gemaakt, maar door mensen uit eigen stad. Een bewijs dat Venlo niet alleen over een talentenpoel van toneel- en zangtalent beschikt, maar dat ook op andere creatieve wijze de juiste personen aanwezig zijn.

21 voorstellingen
Zoals de titel al aangeeft stond bij Huzareslaaj de periode van de huzaren centraal. Schrijver Frans Boermans – die het verhaal weer volledig zelf bedacht – koos voor het jaar 1908. De gebeurtenissen spelen zich af rond Vastelaovend. Venlo was garnizoensstad. "Nee, natuurlijk heb ik mij niet consequent aan de juiste historische gebeurtenissen gehouden. Vooral de intriges, humor, relatieproblematiek en persoonsverwisselingen stonden centraal," zo liet Boermans rondom de première weten. Zoals wel vaker leefde bij de schrijver ook toen weer twijfel over het succes. Was de Venlonaar wel geïnteresseerd in de historie van de stad uit die periode? Het antwoord laat zich raden; met maar liefst 21 voorstellingen was ook Huzareslaaj een schot in de roos. In totaal bestond het verhaal uit vijf bedrijven, met daarbij onder andere scènes in café De Razzeldazzel, de huiskamer van de deftige familie Klimop en in de huzarenkazerne zelf. Zelf wilde Boermans niet over een revue spreken. Volgens de schrijver was het een zangspel. Anderen noemden het een muzikaal prentenboek of een muzikale komedie. Met maar liefst 29 liedjes waren die termen an sich niet zo vreemd

Types
Samen met zijn zoon Theu koos Boermans bij de spelers voor een juiste mix van ervaren rotten - Jan Pollux, Annie Renkien, Baer van der Meij en Wiel Vestjens - plus nieuwe talenten als Christel van Rijn, Toine Hazenbosch, René Evers en dus ook Fred van den Bogaard en René Oostdam. Hoe kwamen zij eigenlijk bij de revue terecht? "Wij waren toen een aantal jaren actief met Neutjesrang," zo herinneren beide heren zich. "In 1988 trad Neutjesrang op in Eindhoven op een zitting van De Limburgers’. Daar waren ook Lotti Boermans en Ben Verdellen bij. Toen Frans Boermans later een opname zag hiervan, kwam hij, gezien de rolverdeling die we bij Neutjesrang hebben, op het idee om ons te vragen voor Huzareslaaj." Het voorgevoel van René en Fred was juist. Waar laatstgenoemde bij Neutjesrang ook vaak de rol heeft van underdog, daar kreeg hij die in de rol van Jaerke de huzaar ook tijdens de revue toebedeeld. Fred was de verlegen huzaar die zijn grote liefde Merieke niet het hof durfde te maken. Daarbij had hij de hulp nodig van zijn collega’s die duidelijk meer ervaring of in ieder geval meer grootspraak hadden als het om de liefde ging. “Een van de eerste lessen die we in de beginjaren van Neutjesrang kregen luidde: kijk naar jezelf en vergroot die rol uit," zo blikt Fred terug. "Bij de revue kwam die les weer goed van pas."

Theu Boermans
René Oostdam – die een kleinere rol als één van de andere huzaren had - en Fred zijn wel van mening dat het spelen van een rol in een grote groep duidelijk andere koek was dan de sketches die ze gewend waren te spelen met drie personen. "Natuurlijk keken wij tegen de ervaren spelers op," zo biecht René op. "Wij leerden veel van mensen als Wiel Vestjens en Jan Pollux. Maar natuurlijk ook van Theu Boermans. Die timmerde toen als regisseur al aardig aan de weg in Amsterdam. En nee, dat was ook niet altijd gemakkelijk. Theu was een echte professional en had er flink de wind onder. Als hij er niet was durfde iedereen meer grapjes te maken dan bij zijn aanwezigheid. Maar juist door zijn aanpak groeide iedereen in zijn of haar rol." Om spelers nog beter in het verhaal te laten groeien, werden door Boermans senior en junior vaak anekdotes over de huzarentijd in Venlo verteld. Fred: "Frans verwerkte er ook typische Venlose woorden en uitdrukkingen in die nauwelijks bekend waren. Hij deed alles om die periode zo goed mogelijk tot leven te brengen."

Haring en vieze plaatjes
Net zoals bij eerdere revues ging het er ook bij Huzareslaaj na een aantal voorstellingen wat losser aan toe. De repetities en de eerste voorstellingen waren heel intensief, maar na verloop van tijd werden spelers meer relaxed. Fred en René lachen als ze terugdenken aan de periode rondom de uitvoeringen. Oostdam: "Zoals Fred al aangaf was het zijn taak in die revue als Jaerke om Marieke – een rol van Christel van Rijn -  het hof te maken en de juiste liefdesbrief te schrijven. Aan de hand van een speciaal boekje vol hoogdravende liefdesbrieven gaven wij hem als collega-huzaren de juiste adviezen. Bij iedere voorstelling zaten alle huzaren rondom Jaerke. Een van ons maakte dan dat boekje open om voor te lezen en tips te geven. Tijdens een van die avonden had één van de spelers dat boekje volgeplakt met pornografisch materiaal. Dat wist niemand. Dus stel je maar eens voor. Iedereen zit volledig serieus in zijn rol, de zaal is vol en dan gaat dat boekje open. Ik was blij dat ik me achter de brede rug van René Evers kon verstoppen want ik wist echt niet waar ik moest kijken. Je moet serieus blijven." Fred lacht en herinnert zich het voorval ook nog goed. "Dat dit mogelijk was, tekende juist de goede sfeer. Ik weet ook nog dat Toine Hazenbosch iedere avond de hand van Marij Smeets moest kussen. Voor één van de voorstellingen had Marij haar hand een half uur in een pot met haring gehouden. Je kunt je het gezicht van Toine natuurlijk wel voorstellen."

Goede onderlinge sfeer
Hoe meer herinneringen opgehaald worden, hoe meer andere anekdotes boven komen drijven. Zo stond Fred van den Bogaard zelfs een keer licht aangeschoten na de pauze op het podium. "In onze kleedkamer was het nogal gezellig. Omdat ik van alle huzaren de grootste rol had, moest ik iets vaker het podium op. Ja, er was bier in de kleedkamer en hoe meer ervaring we voor ons gevoel in de rol kregen, hoe meer moed ontstond dat alles wel goed zou verlopen. Maar bij één van de voorstellingen merkte iemand van de medespelers op dat ik na de pauze toch enigszins met dubbele tong stond te praten. Het publiek merkte dat niet, maar mijn collega’s wel. Toen heb ik de volgende voorstellingen toch maar iets minder met de jongens meegedronken." De voorvallen tekenen wel de goede sfeer bij de spelers onderling. "Ja natuurlijk gingen we na afloop van iedere voorstelling ook de stad in of bij iemand thuis nog wat drinken,"aldus René. "Je maakt vrienden voor het leven. Nu ruim 25 jaar later hebben de enkele huzaren van toen - waar onder Fred - nog steeds gezamenlijk een kookclub. Al ben ik daar zelf geen lid van." Van den Bogaard begint te lachen. "Nee, natuurlijk niet. Jij kunt niet koken."

Unieke reacties
De reacties in Venlo waren ook wederom positief. Ook Huzareslaaj werd een belangrijk onderdeel van de rijke culturele historie van de stad. Reacties waren dan ook weer heel massaal, en soms zelfs uniek. "Als ik ’s morgens naar mijn werk ging, kwam ik altijd hetzelfde jongentje tegen," zo herinnert Fred zich. "Na een aantal voorstellingen riep hij plotseling naar mij: ‘Wawa, pech gehad. Merieke haet al unne andere.’ Hij had Christel van Rijn met haar vriend door de stad zien lopen." Na afloop van de laatste voorstelling rolden bij veel spelers de tranen over de wangen; echter niet bij deze twee heren. "Ja, misschien klinkt dat gek, maar wij waren al bezig met Neutjesrang en vielen dus niet in een gat. Voor de andere spelers was – in ieder geval voor langere periode – hun tijd op het toneel weer voorbij."

René en Fred speelden nog mee in latere revues en zouden – mits ze daar de tijd voor hadden – ook nu weer direct meedoen. "Je bent onderdeel van iets heel unieks en je beleeft een fantastische tijd." Beide heren zijn zich er wel van bewust dat het er anno 2016 anders aan toe gaat dan ruim 25 jaar geleden. "Het publiek van nu is nog veel meer verwend en de verwachtingen worden steeds hoger. Natuurlijk zullen er nog grapjes gemaakt worden, maar toch denk ik dat de regisseurs van nu nog meer de touwtjes strak in handen houden dan in onze tijd. Er valt nu ook nog meer te zien. Kijk maar eens naar vele mensen die bij het eerste bedrijf van Schoëne Schien op het podium staan. En bijna iedereen zegt wel iets. Dat maakt een stuk levendiger. De revues van toen waren iets minder massaal, maar dat heeft dus met ontwikkeling en tijdgeest te maken. Bovendien komt er ook steeds meer talent. Kijk maar eens naar de musicalopleiding van het Valuascollege. Dat zijn schitterende ontwikkelingen waar de stad van profiteert. Er staan telkens weer nieuwe talenten op en dat is gewoon tof."

Tekst: Rob Buchholz

Fotografie: Leon Vrijdag, Gemeente archief Venlo, Neutjesrang

  1. Fred van den Bogaard Reply

    Ik had me vergist. Ik heb nog eens nageroken. Het was niet de hand van Lottie die in de pot haring heeft gezeten, maar die van Marij Smeets.

  2. venloosverleden Reply

    Voordeel van een internetmedium… we hebben het inmiddels aangepast. Bedankt voor de tip.

  3. Christel van Rijn Reply

    Hartstikke leuk um te kaeze!!
    Super gooje herinneringe!
    Hielemaol top!
    Meschien weer ’s tiéd veur ein reünie?!
    Leefs; Christel ( Merieke. )

  4. Christel van Rijn Reply

    laeze*

  5. Corné van Rhee Reply

    Wat hebbe weej eine leuke tiéd gehad toen. Veural de kloppartie in de razzel dazzel waas gold waerd.

Plaats een reactie

*