Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Thema: De bevrijding

Frans Boom: ‘Als kinderen liepen wij achter de zingende Duitse militairen aan; daar zagen wij geen kwaad in’

Op de artikelen over de hongerwinter die eerder dit jaar op deze site te lezen waren, zijn veel reacties binnengekomen. Met name oudere generaties herkenden hun eigen belevenissen uit die periode terug in de verhalen van andere Venlonaren. Daarom besloten de makers van Venloos Verleden nog eenmaal de ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog centraal te stellen. Er is bovendien een extra reden: aanstaande dinsdag is het 5 mei. Dan vieren wij in Nederland Bevrijdingsdag. Die dag is het 70 jaar geleden dat ons hele land weer in vrijheid kon leven.

LVF_043020150003Het einde van die tweede wereldoorlog plus de bevrijding staan dan ook centraal als thema voor deze maand. Deze keer vertelt Frans Boom in twee delen zijn relaas over deze zwarte bladzijde van de Vaderlandse geschiedenis. Vandaag komt het complete verhaal van die vijf donkere jaren aan bod. In deel twee vertelt hij over zijn herinneringen rondom de hongerwinter, de bevrijding en de eerste maanden na die 5e mei 1945.

Spannend

Frans Boom wil vooral zijn verhaal vertellen in de geest van de jongen die hij was. Een jongen van 6 tot 11 jaar. “Ik heb daarna natuurlijk heel veel details gehoord. Zowel van mijn ouders als van andere mensen, maar het gaat er mij om dat ik kan vertellen hoe wij als kinderen de tweede wereldoorlog ervaren hebben. Van veel ellende hadden wij geen weet. Vaak was het gewoon spannend. En ja, ik heb zelfs prettige herinneringen aan die jaren.” In de loop van de oorlog veranderde de sfeer wel in de binnenstad. Bombardementen, spanning, onderduiken en honger bepaalden steeds meer het leven van de Venlonaren.

LVF_043020150002Duitse inval

Maar eerst terug naar het begin. De familie Boom (vader, moeder en vier kinderen) woonde in mei 1940 op de Kaldenkerkerweg 114. De ouders van Frans hadden daar een eigen zaak waar rijwiel- en elektrische artikelen verkocht werden. “Onze buurt stond bekend als Den Luien Hook. Waarom? Ik heb echt geen idee. Eigenlijk waren wij een behoorlijk gesloten gemeenschap met een eigen kapper, slager, groentezaak, café, supermarktje, een bakker, een kolenhandelaar plus een snoepwinkel. De eerste maanden na de Duitse inval ging ons leven eigenlijk gewoon door. Mijn vader had tijdens die nacht van de tiende mei de militairen over de Kaldenkerkerweg de stad en dus ook het land zien binnen komen. Dit was ongeveer drie uur ’s nachts. Vanuit een dakraampje zag ik zelf ook de militairen over de Kaldenkerkerweg lopen. Mijn vader had lang doorgewerkt en had ons vervolgens wakker gemaakt.  De militairen liepen in het begin soms zingend en marcherend door onze straat en wij liepen daar als kinderen weer vrolijk achteraan. Wij zagen daar toen echt geen kwaad in.”

[su_spacer size=”10″]

LVF_043020150001Bombardementen

Pas toen de eerste bombardementen in 1942/1943 op het Venlose vliegveld De Fliegerhorst vielen, veranderde de sfeer. De familie Boom vluchtte ’s nachts regelmatig de kelder in. Vanaf het najaar 1943 verhuisde het gezin zelfs definitief naar die kelder. Maar ook vaak stond Frans met zijn familie buiten om te zien wat er gebeurde. “Tijdens de luchtaanvallen was ’s nachts alles zo helder verlicht door de bombardementen en de zoeklichten dat je bij wijze van spreken de krant op straat kon lezen. Vanaf 1944 vertrokken ook de eerste veewagens vol mensen naar Duitsland. Mensen bij ons uit de buurt wisten vaak de zaak te saboteren door seinkabels door te knippen. Dan moest de trein stoppen en was het mogelijk om mensen uit de wagens te bevrijden.” Niet veel later starten de bombardementen op het centrum van Venlo. “Ja, in het najaar van 1944. Dan renden wij met kinderen uit de buurt boven naar de hei. Daar konden we over een deel van de stad kijken. Ik zie nog de toren van de Sint Martinuskerk zien branden. Dat was indrukwekkend. Een keer heb ik zelf ook zo’n bombardement in de stad meegemaakt. Mijn ouders hadden mij naar apotheek Van Rhijn op de Parade gestuurd om medicijnen te halen. Toen ik daar net was, barstte een bombardement los. Ik ben bij Van Rhijn onder een trap gezeten en gewacht tot de ellende voorbij was en fietste vervolgens snel terug naar huis. Toen zag ik als kind pas de ellende. Compleet verwoeste huizen, metershoog puin, maar ook zwaar gewonden en zelfs doden. Of ik die medicijnen mee naar huis heb genomen weet ik niet meer.”

Kelders

Ondank die ervaring biecht Boom op dat hij in het algemeen als kind de ellende en gevaren niet zag. Samen met zijn broer Jan fietste hij een aantal keren op een kindertandem naar Helden-Beringen om twee pakjes roomboter te halen. “Dat was mogelijk totdat de stadsbrug verwoest werd.” In het huis van de familie Boom was de kelder inmiddels verbonden met kelders van aangrenzende woningen. Boom begint te lachen. “Wij hadden daar gaten in gemaakt, maar de buren Beerkens waren te dik. Die pasten daar niet altijd even makkelijk doorheen en zaten soms een tijdje vast in het gat.” De relatie met de buren aan beide zijden was overigens prima. Aan de andere zijde had bij de familie Dirks de moeder des huizes veel vlees, fruit en groente ingemaakt. Deze potten stonden op een hoog rek in de kelder. Opnieuw verschijnt een lach op het gezicht van Frans Boom. “Tijdens een spelletje ben ik aan dat rek gaan hangen. Met als gevolg dat het hele rek met alle potten in gruzelementen op de vloer lag. Ik heb toen echt een ongelooflijk pak slaag gekregen. Als ik er nu nog aan terug denk, weer die pijn voel.”

Evacués

Sinds het jaar 1944 gingen de kinderen ook steeds minder naar school en ook het eten werd steeds schaarser. Vanaf de bombardementen in het najaar van 1944 was Venlo frontstad. “Toen Blerick bevrijd werd lag de stad regelmatig onder granaatvuur. Steeds meer wijken werden geëvacueerd en steeds meer mensen kwamen naar het oosten van de stad. Op een bepaald moment woonden er drie gezinnen in onze kelder. Ik geloof dat we wel met 20 personen daar zaten. Ook kerstmis 1944 hebben we daar gevierd. Dankzij de winkel van mijn ouders hadden wij van Philips electrische verlichting gekregen. Dat was een monsterartikel. Het is overigens een eigendom van de familie dat na de bevrijding nog een rol speelt. Maar daarover later meer.”

Over de volgende hongerwinter, de vlucht naar het noorden, de bevrijding en de eerste maanden erna vertelt Frans Boom in het tweede deel van zijn verhaal over de Tweede Wereldoorlog dat rond Bevrijdingsdag op deze site te lezen is.

Foto’s: Frans Boom
Tekst: Rob Buchholz

[su_spacer size=”10″]

  1. Paul Bien Reply

    Het verhaal van Frans, een oud-collega van mij, met heel veel interesse gelezen. Mooi dat het wordt opgetekend en bewaard voor de toekomst. Alhoewel ik tot de minderheid hoor die bekend was met de geschiedenis van midden- en noord Limburg in de hongerwinter.

Plaats een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.