Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Rust, hoop en steun: De Kapel van Genooi

“Leef vrouw van Genuuje help mich”.

Aan de rand van de stad, in de vroegere Venlose bantuin ligt de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Genooi, bij iedere Venlonaar en ver buiten Venlo beter bekend als “t Kepelke van Genuuje”. Al vele generaties vinden bezoekers van alle leeftijden, en ook van andere geloofsovertuigingen de weg naar Venlo-Noord om te bidden, te gedenken of om steun te vragen.

Als ik in de vroege ochtend arriveer bij de kapel is het al behoorlijk druk op de parkeerplaats. Ondanks het teruglopend kerkbezoek geniet de kapel van Genooi nog steeds grote belangstelling. Wandelaars, fietsers en Venlonaren bezoeken de kapel regelmatig voor het branden van een kaars. Elke maand worden er meer dan 10.000 kaarsen aangestoken door mensen die op zoek zijn naar genezing, vergeving of uit dankbaarheid.

Korte geschiedenis
De verering van Maria in Genooi gaat terug naar 1423 en kent zijn oorsprong in de kloosterkapel van het oude klooster Mariëndal, gesticht door vrouwen die als Tertiarissen leefden volgens de Derde Regel van Sint Franciscus. De kapel was toegewijd aan de Heilige Catharina. Op 20 september 1582 werd het klooster ten gevolge van de 80-jarige oorlog vewoest en moesten de zusters op zoek naar een nieuw onderkomen. Dit werd gevonden in het voormalige klooster van de Cellebroeders. In 1611 namen ze hier de Regel van de Annunciaten aan.

In 1631 werd in opdracht van moederoverste Sara Herlin op de restanten van het oude klooster Mariëdal een nieuwe kapel gebouwd. In de kapel werd een altaar geplaatst met daarop het Mariabeeld dat er nu nog steeds staat.

In de loop van de 17e en 18e eeuw kwam de kapel van Genooi vaker in de schoots- en vuurlinie te liggen, maar ondanks alle beschietingen bleven kapel en Mariabeeld gespaard. Tot aan het begin van de 20e eeuw bleef de kapel vrijwel in dezelfde staat  als waarin het in 1631 gebouwd was. In 1917 kreeg de beroemde Architect Pierre Cuypers de opdracht om de kapel grondig te restaureren en uit te breiden. De kapel werd aan de achterzijde voorzien van 3 absissen en aan de voorzijde werd het oude voorportaal gesloopt en vervangen door een langwerpig voorportaal. Deze uitbreiding en restauratie gaf de kapel zijn huidige vorm waarbij de achterzijde lijkt op een klaverblad.

Verering van Maria
De verering van Maria is van alle tijden. Waar in vroegere tijden vooral groepsgewijze bedevaarten plaatsvonden, georganiseerd door verschillende standsorganisaties, zien we gedurende de laatste decenia dat de cultus sterk geïndividualiseerd is. Behalve op kerkelijke hoogtijdagen komen bezoekers vaak op eigen gelegenheid.

Heilige plaats
Toen Venlo in 1632 belegerd, en ingenomen werd door de troepen van Frederik Hendrik kwam de kapel in de vuurlinie te liggen van het geschut op de Lichtenberg en het vestingsgeschut op de stadsmuren. Moederoverste van de Annunciaten wilde het Mariabeeld in veiligheid laten brengen omdat ze bang was dat het anders verwoest zou worden door de beschietingen. Ze kreeg hier echter geen toestemming voor. De kapel en het Mariabeeld worden niet geraakt tijdens de beschietingen en blijven ongeschonden. Toen in hetzelfde jaar er een wonderbaarlijke genezing plaatsvond van de annunciate Gertrudis Basch wisten de Venlonaren het zeker: de kapel was een Heilige plaats, die onder bijzondere bescherming van Maria stond. Sindsdien kwam er een pelgrimsstroom op gang uit Venlo om Maria’s hulp, bijstand en troost te verzoeken.

De Pelgrims van nu
Twee vroege wandelaars gaan even van het pad af en lopen naar binnen. Even later komen ze weer naar buiten en vervolgen hun tocht. Twee passanten op de fiets rijden in eerste instantie voorbij, draaien een stukje verder om en brengen ook een kort bezoek aan de kapel.

Als ik de kapel betreedt bevindt zich binnen een oudere dame. Ze heeft zojuist een kaarsje gebrand en is in gebed. Ik neem plaats op één van de achterste banken in de kapel en neem de rust en sereniteit in mij op. Wanneer de dame de kapel wil verlaten spreek ik haar aan, en na enige twijfel verteld ze spontaan haar verhaal. Ze bezoekt de kapel regelmatig, en altijd met een bijzondere reden: soms om te bidden voor haar overleden familie, vrienden en kenissen, soms om er rust te vinden en soms om Maria hulp te vragen. De kapel “gaef mich rös”, en ze vind er troost voor de dingen die gebeurd zijn in het verleden. Want er is nog een andere reden waarom ze de kapel regelmatig bezoekt. Ze bid er voor de wereldvrede. In haar jonge jeugd heeft ze te maken gehad met de gevolgen van de tweede wereldoorlog. Venlo kreeg al voor de oorlog te maken met Jodenvervolging in Duitsland en ook tijdens de oorlog werden Joden op grote schaal vervolgd. Haar vader, die als politieagent werkte in Venlo heeft zich altijd verzet tegen de Jodenvervolging en heeft Joden geholpen aan o.a. onderduikadressen. Hiervoor is hij genadeloos gestraft door de Nazi’s. Hij is opgepakt en in eerste instantie een half jaar vastgezet in kamp Vught en later overgeplaatst naar concentratiekamp Sachsenhausen. Hier heeft hij twee jaar doorgebracht. De oorlog heeft hij overleeft, de gevolgen hiervan zijn echter nooit verdwenen. “ik heb gen vader mier gehad”, verteld ze, “ik heb pap noeits mier zeen lache”. Het onderwerp raakt mij en ook bij de mevrouw zie ik tranen opwellen in haar ogen. Het is tijd voor een lichter onderwerp.

Terwijl we in gesprek zijn betreedt een ouder echtpaar de kapel en we besluiten ons gesprek buiten op het bankje voor de ingang voort te zetten. Op enig moment verlaat het echtpaar de kapel en sluit aan bij het gesprek. Meneer en mevrouw Rouleaux komen uit Tegelen en bezoeken de kapel wekelijks. Mevrouw Rouleaux komt oorspronkelijk uit Genooi en heeft in 1947 haar Eerste Heilige Communie gedaan in de Kapel van Genooi. Beide komen zelden nog in de kerk. Vroeger wel, toen werd je geacht om naar de kerk te gaan. Meneer Rouleaux verteld dat hij in zijn jeugd ooit het lef heeft gehad om aan pastoor een kritische vraag te stellen over de onbevlekte ontvangenis van Maria. “Ik kreeg dao metein eine geklaats” verteld hij. Het echtpaar Rouleaux is al 58 jaar getrouwd en bezoekt de Kapel van Genooi al sinds ze verkering kregen. Het echtpaar bid en vraagt Maria om hun de kracht te geven om samen het 60-jarig huwelijk te kunnen vieren. Maar ze bezoeken de kapel vooral uit dankbaarheid. “t Leeve Vruike haet um gered” zo zegt de heer Rouleaux, “t Haet al dreej kier aan de Hemelpaort gestaon, maar ze willen um nog neet”.

De devotie tot Maria blijft voortbestaan. Vele mensen zullen deze bijzondere plek aan de rand van Venlo blijven bezoeken. Ieder met zijn reden, zijn eigen verhaal of band met het geloof. Maria in Genooi is nooit alleen.

Tekst: Leon Vrijdag
Fotografie: Leon Vrijdag

bronnen
Kapelvangenooy.nl
Wikipedia

Plaats een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.