Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Bronzen beeld voor Venlonaar van de Eeuw

‘Zijn teksten zijn meer dan een lach en een traan’

Boermans kwam eind jaren zeventig opnieuw tot bloei. Hij had alle tijd om zich te concentreren op zijn grootste passies schrijven en de revue. Met al zijn teksten – zowel bij liedjes als voor het toneel – wist hij mensen te raken.

“Toen hij was afgekeurd als leraar in 1975 begon zijn tweede, maar waarschijnlijk meest creatieve periode,” zo laat Frans junior weten. "Natuurlijk waren er al de successen tijdens de liedjesavonden van Jocus in de jaren 50 en 60, maar pap ontwikkelde zich daarna nog verder." Met evergreens als As de Sterre, Lekker Zunke, De Neuchtere en Doedeldiedia waren er nieuwe successen tijdens de liedjesavonden van Jocus, maar vooral door het schrijven van de revues leefde Boermans weer op. De desinteresse van veel leerlingen op de Huishoudschool was voor hem iedere dag weer een loden last. Vaak was hij dan ook aan het einde van een schooljaar psychisch uitgeput. Die afkeuring in 1975 moet voor Boermans dan ook een zegen zijn geweest. Frans: “Sef Cornet was zijn grote voorbeeld. Een bron van inspiratie. Toen hij in 1980 gevraagd werd om een revue ter ere van het 125-jarig bestaan van de Venlose Fanfare te schrijven had hij het verhaal al in zijn hoofd en de tekst snel op papier staan. De herinneringen aan de bevrijding en het leven in de jaren 50 stonden centraal in die verhaallijn. Waarschijnlijk was dat ook bepalend voor het succes van die revue. Het was voor veel mensen in 1980 zo herkenbaar. Een mooie herinnering werd weer tastbaar."

Tijdloos werk
Wie de reacties leest uit die dagen voor, tijdens en na de première van Waat Ennen Tiëd ziet overigens voldoende vergelijkingen met de reacties op de documentaire Nao ‘t Zuuje - van Rob Hodselmans en Pieter Kuijpers - die nu bijna heel Venlo in de ban heeft. De twijfel vooraf over het beperkt aantal voorstellingen, de eerste reacties vanuit de zaal waar mensen met tranen in hun ogen toekeken en de enorme stortvloed aan positieve geluiden die er voor zorgden dat er telkens weer nieuwe voorstellingen werden bijgeboekt. Het gebeurde in 1980. Het gebeurt bijna 40 jaar later weer. Tijden veranderen, mensen niet. Boermans voelde dat bij het schrijven van zijn teksten voor zowel liedjes als revues feilloos aan. Daarom is zijn werk ook zo tijdloos en telkens weer herkenbaar. Iedere generatie herkent zich in de woorden van de wijze schrijver die Boermans was.

Volkstheater
Ook de Venlose revues van 1984 en 1989 waren een groot succes. In 1984 bij Stel ôg ens Veur kwam de volledige geschiedenis van de stad aan bod. In 1989 lag bij Huzaareslaaj de focus op de periode van tweede helft 19e eeuw toen de Huzaren in Venlo resideerden. Volgens Boermans was daarmee eigenlijk wel alles verteld en belicht. Een nieuwe grootschalige revue zag hij niet zitten. Wel werkte hij samen met zoon Theu aan plannen voor een vast podium voor kleinschalig volkstoneel in de stad. Om diverse redenen zijn die plannen nooit van de grond gekomen. Theu vindt dat nog steeds jammer. “We zochten allebei meer uitdaging. Vandaar dat we in 1993 ook voor de bewerking van een stuk van Shakespeare kozen. Eigenlijk was dat geen echte revue, maar meer een musical. Pap en ik waren beiden van mening dat de lat hoger moest komen te liggen. Tevens was er dus die behoefte aan volkstheater. Dan kun je zowel als regisseur en schrijver, maar ook als speler veel meer verdieping bieden. Ja, het kon zeker typisch Venloos blijven, maar dan anders. Niet in De Maaspoort, maar op een klein podium zoals het City Theater. Dat heeft een heel eigen ambiance. Helaas zaten daar te veel haken en ogen aan, vooral van financiële aard. We hadden het plan uitgewerkt, zijn naar voorbeelden gaan kijken zoals in Antwerpen, maar helaas: het is het nooit van de grond gekomen. Gelukkig is er nu het Volkstheater Frans Boermans, dat zijn voorstellingen speelt in de zaal van schouwburg de Maaspoort die naar hem is vernoemd. Maar het is anders dan ons oorspronkelijke idee.”

Det had geej gedruimp
Boermans en zoon wilden dus niet meer van hetzelfde. Het bestuur van de Venlose Revue wel. Toch slaagden Frans en Theu er in om een Venlose bewerking van A Midsummer Night’s Dream (Det had geej gedruimp) met veel succes op de planken te brengen. “Mijn vader had in 1980 al het eerste bedrijf geschreven. Toen ik het las, sloeg dat bij mij in als een bom. De kwaliteit zat vooral in de taal die pap toepaste. Het was meer dan een lach en een traan. Pap had zichzelf wederom overtroffen.”

Ziek
In de tweede helft van de jaren negentig kwam het verzoek om de eerste revue uit 1980 Waat ennen Tiëd te herhalen. Een nieuwe generatie had die legendarische uitvoering nooit gezien en veel oudere Venlonaren waren zeker te porren voor een reprise. Boermans had zelf al de wens uitgesproken om een aantal aanpassingen door te voeren. Zo werd het complete derde bedrijf herschreven. Ook was het de bedoeling om de schrijver zelf een kleine rol toe te bedelen. Maar Boermans was ziek. Al sinds 1980 leed hij aan darmkanker. Hij leek het overwonnen te hebben, maar in 1998 kwam de ziekte voor de derde keer terug en deze keer was er geen behandeling meer mogelijk. “Pap sprak daar bijna nooit over,” zo herinnert Frans junior zich. Toen Boermans al in het ziekenhuis lag, bezocht Theu hem, liet zijn vader maquettes zien en speelde met poppetjes een deel van het eerste bedrijf. “Vind je het goed als iemand anders jouw rol als schrijver speelt,” zo vroeg Theu aan zijn ernstig zieke vader die wist dat hij de première niet meer mee zou maken.” Het antwoord laat zich raden.

Alle vijf de kinderen en twee kleinkinderen kregen een rol in Waat ennen Tiëd II. Vanzelfsprekend was het voor hen aangrijpend om het stuk te spelen. Frans Boermans overleed op 11 maart 1999. De reeks nieuwe uitvoeringen startte in mei 2001. Maar liefst 24 keer stroomde de Maaspoort weer vol voor de man die eind 1999 al was uitgeroepen tot Venlonaar van de Eeuw. Frans Boermans zit voor altijd in de harten van veel Venlonaren. In 2017 zou hij 100 jaar zijn geworden. Als eerbetoon aan hem heeft het Volkstheater afgelopen jaar een toneelstuk over zijn leven op de planken gebracht: ’t Is maar veur efkes.

Het 85 centimeter hoge bronzen beeld dat zaterdag 3 februari in Jodenstraat onthuld wordt, komt hem dan ook zeker toe. Het geeft Frans Boermans voor altijd een mooie plek in het centrum van zijn stad. De familie is vanaf het begin intensief bij het plan betrokken. "Geer van der Veer heeft in zijn rol als voorzitter van de Stichting Bronzen Beelden Venlo veel werk verricht" zo laat Lottie nog weten. “Het binnenhalen van financiële mogelijkheden was natuurlijk essentieel, maar afgelopen najaar is kunstenares Ann Hermans met het beeld van pap begonnen. Dat was zeker geen eenvoudige opdracht. Zij kreeg diverse foto’s aangereikt, maar uiteindelijk was het toch het beste om van één pose uit te gaan en koos ze één foto als belangrijkste bron van inspiratie."

Voor de kinderen was het niet altijd even eenvoudig de realisatie van het beeld te volgen. "Wij zien onze vader toch vanuit onze eigen herinnering en letten op andere herkenningspunten en details dan iemand die hem niet heeft gekend . Voor de maker niet eenvoudig. Een beeld dan echt één op één maken is onmogelijk. Maar Ann heeft alle input uitstekend benut en een prachtig resultaat neergezet. Het is een prima gelijkenis met hoe pap was." Het bezoek van de kinderen bleef volgens Lottie niet beperkt tot één keer. Iedereen is vaker in het atelier van Ann geweest. "Niet alleen wij, maar ook onze partners. Die bekijken pap toch weer met net iets meer afstand en kunnen vaak nog wat toevoegen."

Nu het zover is overheerst vooral de trots. "Vaak denk je: het zal nu wel afgelopen zijn met alle aandacht, maar telkens komt er weer iets nieuws. Het toneelstuk, de tentoonstelling, een beeld. Ja soms is dat ook wel eens lastig. In het najaar van 2016 is mam overleden. Dat was voor ons allemaal een moeilijke periode en tegelijkertijd waren we ook nog volop bezig met van alles rondom pap. Maar het is ook wel grappig. Zoveel aandacht staat haaks op de persoon die hij eigenlijk was. Een bescheiden en teruggetrokken man. Maar het gevoel van trots overheerst toch wel bij ons allemaal."

[su_spacer]

Tekst: Rob Buchholz

Fotografie: Leon Vrijdag,  " 't Theater van 't laeve "

bronnen
Adri Gorissen - ’T theater van ’t laeve
Finbar van der Veen - Det is Venloos roem

Plaats een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.