Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Stel ôg ens veur – deel 1:

Frans Boermans: “Als ik alles vooraf had geweten, was deze revue eenvoudiger van opzet geweest.”

Het succes van de eerste Venlose revue Waat ennen tièd (1980/1981) had alle verwachtingen overtroffen. Een nieuwe revue leek niet haalbaar want een herhaling van het succes zou onmogelijk zijn. Toch kreeg de Venlonaar een nieuwe revue geschonken. De reden: de opening van de Maaspoort in 1984. Schrijver Frans Boermans kreeg het verzoek om een nieuwe verhaallijn te schrijven voorgelegd. Over die nieuwe revue zou hij later zeggen: “Als ik alles vooraf had geweten, was deze revue eenvoudiger van opzet geweest.”

Spelen in De Maaspoort was toch andere koek dan de vertrouwde Prins van Oranje. Het nieuwe theater stelde andere artistieke eisen aan alle betrokkenen. Daarvan was Boermans zich als geen ander bewust. Samen met zijn zoon Theu als regisseur en componist/orkestleider Jan Theelen startte hij aan deze uitdaging. Een uitdaging die hij zelf transformeerde in een megaproject. Behalve de indrukwekkende verhaallijn schreef Boermans namelijk ook 31 van de 35 liedjes. “Ja, er zijn momenten geweest dat ik de hele zaak wilde opdoeken,” zo liet hij vlak voor de première in september 1984 weten. “Mijn vrouw wist mij toch telkens weer over te halen om door te gaan.” De eerste revue Waat ennen tièd dreef op de golven van nostalgie en herinneringen. Dat was de wereld van de bevrijding, wederopbouw en processie. Veel Venlonaren van begin jaren tachtig hadden die periode nog bewust meegemaakt. De zin: “Zoë waas ut beej ôs thoes auk,” was vaak te horen. Het echte Venlose familiegevoel dat die eerste revue uitstraalde, was voor bijna iedereen voelbaar. Bij Stel ôg ens veur werd daarentegen een compleet nieuw verhaal in vier bedrijven gemaakt; een verhaal gebaseerd op de wereld van sagen en vertelsels uit een grijs verleden. Een periode van spoken, geesten en afgodsbeelden, maar ook van Middeleeuwen en de Franse revolutie met als uiteindelijke doel om lijntjes en verbanden naar het heden te leggen. Een meer dan uitdagende klus. De algemene gedachtegang bij veel Venlonaren was dan ook: “Het kan nooit beter worden dan de vorige revue.”

Hoge kosten

Behalve de uitdaging van het verhaal kreeg de organisatie achter de Venlose Revue ook nog eens te maken met hoge kosten (zes keer hoger dan in 1980) en een gemeenteraad die bakkeleide over de garantiesubsidie. Een subsidie die nodig was om uit de hoge kosten (zaalhuur, decors et cetera) van 300.000 gulden te komen. Met name de linkse partijen PvdA en PPR/PSP waren fel tegen deze financiële steun. De moed zonk Boermans met enige regelmaat in de schoenen. Waar was hij aan begonnen? Voor hem was dan ook duidelijk dat een revue met een dergelijke omvang als Stel ôg ens veur toen had, nooit meer mogelijk zou zijn. Had Frans Boermans te hoog gegrepen? Nee! Dat antwoord is achteraf makkelijk te geven, maar de Venlonaren lieten hem niet vallen. En masse werden kaarten a FL 25,- voor de in totaal 20 uitvoeringen (15 in 1984 en 5 in 1985) gekocht. Een entreeprijs waarover de gemeenteraad overigens toen ook de nodige kritische vragen stelde. Die zou te hoog zijn. Ook de 2.500 dubbelelpees die op de markt werden gebracht, waren snel uitverkocht. Dat bleek een extra financiële injectie waardoor de revue niet in de rode cijfers belandde.

Groots van opzet

Uiteindelijk bleek alles aan Stel ôg ens veur groots van opzet, maar vooral succesvol te zijn. De ingehuurde decorbouwer uit Amsterdammer maakte de voor hem grootste en meest indrukwekkende decors in 15 jaar. Zo moest de acht meter hoge toren uit het tweede bedrijf met een speciale lift worden opgebouwd. Tijdens de voorstellingen was er op het podium plaats voor levensechte dieren: twee paarden, drie varkens en acht ganzen. Boermans was bovendien vooraf al overtuigd dat een aantal liedjes een prominente plek in de toch al rijke Venlose muziekhistorie zouden krijgen. Hij kreeg gelijk. De iërste kösmoel, maar vooral Dit is de Plaats wisten de Venlonaar recht in het hart te raken. Deze klassiekers worden tot op de dag van vandaag telkens weer massaal meegezongen. Met Vastelaovend, bruiloften, feestjes of gewoon in de huiskamer. Ook staan diverse rollen tot de dag van vandaag in het geheugen gegrift van iedereen die deze revue zag. Denk aan Funs van Grinsven als Flujas of Hermke Bauer als Keizer Napoleon. De ene rol was imponerend, de ander zorgde juist voor pijn aan de kaken van het lachen. Vader en zoon Boermans plus regieassistente Marian Martens waren er in geslaagd om de juiste personen aan de juiste rollen te koppelen. Een perfect staaltje casting. Kortom: ieder detail bij deze revue was op orde. Uiteindelijk klonk er vanuit het toenmalige Dagblad voor Noord-Limburg ook kritiek. De uitvoering zou met 4.5 uur te lang zijn en voor de pauze viel er te weinig te lachen. Boermans pareerde die kritiek simpel: “Als ze een hele avond willen lachen, gaan ze maar naar André van Duin.”

Problemen en uitdagingen

Om de spanning voor de première op te voeren, besloot de organisatie om vooraf geen foto’s van spelers of decors te delen. Alles bleef geheim. En dat was niet eenvoudig, want maar liefst 125 mensen waren anderhalf jaar lang bij de voorbereidingen betrokken. Echte hoofdrollen waren er deze keer niet, al keerden bekende spelers uit de revue van 1980 – zoals Annie Renkien, Wiel Vestjens, Jan Pollux en Hannelore Winter - weer terug. Repetities vonden plaats in Hotel Maagdenberg en de Venlonazaal. De Maaspoort was tenslotte nog niet klaar. Zelfs op de avond van de EK finale eind juni 1984 (tussen Frankrijk en Spanje) hielden vader en zoon Boermans de teugels strak: er moest en zou gerepeteerd worden. Een aantal spelers liet zich wel eens ontvallen: “Dae Boermans is eine echte slavendrièver.” Toen theater de Maaspoort vlak voor de eerste uitvoeringen klaar was, ontstond echter direct een nieuw probleem. Veel spelers maakten op het grote podium een ontspoorde indruk. De repetities in kleinere locaties hadden een verkeerd beeld van de ware omvang geschetst. Het nieuwe theaterpodium bleek twee maal groter dan velen gewend waren. Toen uiteindelijk de generale repetities op het grote podium van het nieuwe Venlose theater plaatsvonden, moesten ook de decors nog tot twee maal toe worden afgebroken. De eerste keer vanwege de officiële opening van de Maaspoort met Koningin Beatrix, maar ook vanwege een pianoconcert. Maar al die problemen, uitdagingen en overlast wisten de cast, schrijver en regisseur te overwinnen.

Verwachtingen overtroffen

Uiteindelijk bleek het alles sores waard te zijn. Maar liefst 11.000 mensen bezochten de eerste serie van 15 voorstellingen in het najaar van 1984. Nog eens 3.500 volgden in het voorjaar van 1985. Stel ôg ens veur zorgde voor een echte win-win situatie. Want behalve het succes voor alle betrokkenen wist ook het nieuwe theater De Maaspoort te profiteren van deze meer dan geslaagde cyclus. De revue had de drempelvrees voor het nieuwe theater bij de Venlonaren weggenomen. De mensen waren binnen geweest en de vraag of men zich daar wel thuis voelde, was positief beantwoord. Of er na deze revue nog een vervolg zou komen, was Frans Boermans toen meer dan duidelijk: “Een revue van deze omvang lijkt mij onmogelijk. Het is ons nu weer gelukt om de verwachtingen te overtreffen. Maar het kostte veel tijd, energie en discussies. Het was te zeer een gedeuns. Misschien dat we iets met dialecttheater of een musical kunnen doen. Maar nu ga ik eerst na anderhalf jaar weer eens mijn hengel pakken en rustig vissen.” Terloops liet Boermans nog wel weten: “Ik heb hier nog wel een Venlose vertaling liggen van Shakespeare’s Midzomernachtsdroom liggen. Misschien kunnen we daar nog ooit iets mee doen.”

In deel 2 van het verhaal over Stel ôg ens veur komen leden van Vaat 11 aan het woord. Zij speelden bij deze revue diverse rollen en halen speciaal voor Venloos Verleden diverse herinneringen op.

[su_spacer]

Tekst: Rob Buchholz

Fotografie: Leon Vrijdag, Aad Lips

Bron: Venloos Stadsarchief

Speciale dank aan de Stichting Venlose Revue voor het beschikbaar stellen van archiefmateriaal

Plaats een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.